©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.

قضاء الصلاة الفائتة واستحباب تعجيل قضائها - اللؤلؤ والمرجان فيما اتفق عليه الشيخان المؤلف : محمد فؤاد بن عبد الباقي...


قضاء الصلاة الفائتة واستحباب تعجيل قضائها


Buraxılmış Namazın Qəzası Və Onu Tezləşdirmək


حديث عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَسِيرٍ، فَأَدْلَجُوا لَيْلَتَهُمْ، حَتَّى إِذَا كَانَ وَجْهُ الصُّبْحِ عَرَّسُوا فَغَلَبَتْهُمْ أَعْيُنُهُمْ حَتَّى ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ، فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ مِنْ مَنَامِهِ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ لاَ يُوقَظُ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَنَامِهِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، فَاسْتَيْقَظَ عُمَرُ فَقَعَدَ أَبُو بَكْرٍ عِنْدَ رَأْسِهِ، فَجَعَلَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ حَتَّى اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَنَزَلَ وَصَلَّى بِنَا الْغَدَاةَ؛ فَاعْتَزَلَ رَجٌلٌ مِنَ الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّ مَعَنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ: يَا فُلاَنُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَنَا قَالَ: أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ فَأَمَرَهُ أَنْ يَتَيَمَّمَ بِالصَّعِيدِ، ثُمَّ صَلَّى وَجَعَلَنِي رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَكُوبٍ بَيْنَ يَدَيْهِ، وَقَدْ عَطِشْنَا عَطَشًا شَدِيدًا فَبَيْنَمَا نَحْنُ نَسِيرُ إذا بِامْرَأَةٍ سَادِلَةٍ رِجْلَيْهَا بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ؛ فَقُلْنَا لَهَا: أَيْنَ الْمَاءُ فَقَالَتْ: إِنَّهُ لاَ مَاءَ فَقُلْنَا: كَمْ بَيْنَ أَهْلِكِ وَبَيْنَ الْمَاءِ قَالَتْ: يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ فَقُلْنَا: انْطَلِقِي إِلَى رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ: وَمَا رَسُولُ اللهِ فَلَمْ نُمَلِّكْهَا مِن أَمْرِهَا حَتَّى اسْتَقْبَلْنَا بِهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَتْهُ بِمِثْلِ الَّذِي حَدَّثَتْنَا، غَيْرَ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا مُؤْتِمَةٌ فَأَمَرَ بِمَزَادَتَيْهَا، فَمَسَحَ فِي الْعَزْلاَوَيْنِ، فَشَرِبْنَا عِطَاشًا، أَرْبَعِينَ رَجُلاً، حَتَّى رَوِينَا فَمَلأْنا كُلَّ قِرْبَةٍ مَعَنَا وَإِدَاوَةٍ، غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ نَسْقِ بَعِيرًا، وَهِيَ تَكَادُ تَنِضُّ مِنَ الْمِلْءِ ثُمَّ قَالَ: هَاتُوا مَا عِنْدَكُمْ فَجُمِعَ لَهَا مِنَ الْكِسَرِ وَالتَّمْر حَتَّى أَتَتْ أَهْلَهَا فَقَالَتْ: لَقِيتُ أَسْحَرَ النَّاسِ أَوْ هُوَ نَبِيٌّ كَمَا زَعَمُوا فَهَدَى اللهُ ذَاكَ الصِّرْمَ بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ، فَأَسْلَمَتْ وَأَسْلَمُوا
396. İmran İbn Huseyn  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  ilə bərabər bir səfərə çıxmışdıq. Bütün gecəni yol getdikdən sonra gecənin sonu səhərə yaxın dincəlmək üçün dayandıq. Gözləri onlara qalib gəlib günəş qalxana kimi yatıb qaldıq. Yuxudan ilk oyanan Əbu Bəkr  olmuşdu. Peyğəmbər  özü yuxudan oyanmamış onu heç kəs durğuzmazdı. Sonra Ömər  oyandı. Əbu Bəkr, Rəsulullahın  başı yanında oturub yüksək səslə Təkbir gətirdi ki, Peyğəmbər  oyansın. Nəhayət Peyğəmbər  oyandı. (Bir az yeridikdən) sonra düşüb bizlərə sübh namazını qıldırdı. Bir nəfər cəmaatdan ayrıldı və bizimlə namaz qımadı. Peyğəmbər  namazdan sonra: “Ey filankəs bizimlə namaz qılmamağa sənən mane olan nədir?”. O: “Boynuma cənabət qüslu düşüb” dedi. Peyğəmbər  ona təmiz torpaqlaa təyəmmüm etməyi əmr etdi. Sonra o, şəxs təyəmmüm edib namaz qıldı. Peyğəmbər  məni miniyində önündə oturdu. Biz şiddətli bir susuzluğa düşdük. Bu halda (su axtardığımız) zaman dəvəsi üzərində iki böyük su tuluğunun üstündən ayaqlarını sallamış bir qadınla rastlaşdıq. Qadına: “Su harada?” deyə soruşduq. Qadın: burada su yoxdur. Biz qadına: “Sənin əhlinlə su arasında nə qədər məsafə var?” dedik. Qadın: “Bir gün bir gecə” dedi. Biz: “Peyğəmbərin  yanına get” dedik. Qadın: “Rəsulullah nədir?” dedi. İmran: “Biz o, qaından heç bir şeyə nail olmayıb onu Peyğəmbərin  yanına gətirdik. Qadın Peyğəmbərə  bizə söylədiyinin bənzərini söylədi və Peyğəmbərə  yetim uşaqların sahibi olduğunu söylədi. Peyğəmbər  qadının su tuluqarını endirməsini əmr etdi. Tuluqların aşağı tərəfindəki iki ağzını əliylə məsh etdi. Biz çox susamış qırx kişi doyuncaya qədər su içdik və bərabərimizdə olan su qablarını və tuluqları da doldurduq. Heç bir dəvəyə su vermədik. Su tuluqları dolduqdan sonra su hələdə axırdı. Sonra Peyğəmbər  yeyəcəklərdən gətirin” buyurdu. Qadın üçün yeyiləcək bir şeylər və xurm bir miqdar toplandı. Qadın qəbiləsinin yanına gələrək: “Mən insanların ən sehirbazını qarşılaşdım və ya onların iddia etdikləri kimi bir Peyğəmbərdir. Sonra Allah o, qadın səbəbilə qəbiləyə hidayət verdi və İslama girdi və oba xalqı da İslamı girdilər”. (Buxari 3571, Muslim 682/312, 1595)
عَنْ أَنَسٍ ، عَنِ النَّبِىِّ  قَالَ: «مَنْ نَسِىَ صَلاَةً فَلْيُصَلِّ إِذَا ذَكَرَهَا، لاَ كَفَّارَةَ لَهَا إِلاَّ ذَلِكَ: وَأَقِمِ الصَّلاَةَ لِذِكْرِي».
397. Ənəs İbn Malik  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Kim namazını unudarsa, qoy yadına düşən kimi onu qılsın. Unudulan namazın bundan başqa kəffarəsi yoxdur.” (Uca Allah buyurur):

“Məni xatırlamaq üçün namaz qıl!”

(Buxari 597, Muslim 684/314, 1598)








كتاب صلاة المسافرين وقصرها



Müsafirlərin Namazı Və Onun Qısaldılması Kitabı








صلاة المسافرين وقصرها


Müsafirlərin Namazı Və Onun Qısaldılması


عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ  قَالَتْ: «فَرَضَ اللَّهُ الصَّلاَةَ حِينَ فَرَضَهَا رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فِى الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ، فَأُقِرَّتْ صَلاَةُ السَّفَرِ، وَزِيدَ فِى صَلاَةِ الْحَضَرِ».
398. Aişə  rəvayət edir ki, Allah səfərdə və evdə qılınan namazları iki rükət iki rükət qılmağı əmr etmişdi, sonralar isə səfərdə qılınan namazlar olduğu kimi qaldı, daimi yaşayış yerində qılınan namazlara isə (bir və ya iki rükət) artırıldı.” (Buxari 350, Muslim 685/1, 1602)
عَنْ ابْنِ عُمَرَ  قَالَ: صَحِبْتُ النَّبِىَّ  فَلَمْ أَرَهُ يُسَبِّحُ فِى السَّفَرِ، وَقَالَ اللَّهُ جَلَّ ذِكْرُهُ: لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
399. İbn Ömər  demişdir: “Mən (vaxtaşırı) Peyğəmbərlə  yol yoldaşı olmuşam və onun səfərdə (nafilə) namazı qıldığını görməmişəm. Tərifəlayiq Allah buyurur:

“Allahın elçisi sizlərə gözəl nümunədir”. (əl-Əhzab 21).

(Buxari 1101, Muslim 689/9, 1612)
حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، قَالَ: صَلَّيْتُ الظُّهْرَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَبِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ
400. Ənəs  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  ilə bərabər Zöhr namazını Mədinədə dödr rükət qıldıq. Zul Huleyfədə isə iki rükət qıldıq”. (Buxari 1089, Muslim 690/11, 1614)
عَنْ أَنَسٍ  قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ النَّبِىِّ  مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ، فَكَانَ يُصَلِّى رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ. قُلْتُ أَقَمْتُمْ بِمَكَّةَ شَيْئًا قَالَ أَقَمْنَا بِهَا عَشْرًا.
401. Ənəs  demişdir: “Biz Peyğəmbərlə  birlikdə Mədinədən Məkkəyə yola düşdük. Peyğəmbər  Mədinəyə qayıdanadək namazları iki rükət iki rükət qıldı”. (Yəhya ibn İshaq demişdir): “Mən (Ənəsdən) soruşdum: “Siz Məkkədə çoxmu qaldınız?” O dedi: “Biz orada on gün qaldıq.” (Buxari 1081, Muslim 1618)

قصر الصلاة بمنى


Minada Namazın Qısaldılması


عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ  قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِىِّ  بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ، وَأَبِى بَكْرٍ  وَعُمَرَ ، وَمَعَ عُثْمَانَ  صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ ثُمَّ أَتَمَّهَا.
402. Abdullah İbn Ömər  demişdir: “Mən Minada Peyğəmbərlə , Əbu Bəkrlə, Ömərlə, habelə Osmanla  birlikdə – onun xilafətinin ilk illərində – namazı iki rükət qıldım. Sonralar Osman  namazları tam qıldırdı. (Buxari 1082, Muslim 694/16, 1622, 1628)
حديث حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ الْخُزَاعِيِّ رضي الله عنه قَالَ صَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، وَنَحْنُ أَكْثَرُ مَا كُنَّا قَطُّ وَامَنُهُ، بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ
403. Həris İbn Vəhb əl-Xuzaiy  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  bizlərə ən çox və ən əmin olduğumuz vaxt Minada namazı iki rükət qıldırardı”. (Buxari 1656, Muslim 1631, 696/21)

الصلاة في الرحال في المطر


Yağışlı Vaxtlarda Namazın Evlərdə Qılınması


حديث ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ أَذَّنَ بِالصَّلاَةِ فِي لَيْلَةٍ ذَاتِ بَرْدٍ وَرِيحِ، ثُمَّ قَالَ: أَلاَ صَلُّوا فِي الرِّحَالِ ثُمَّ قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَأْمُرُ الْمُؤَذِّنَ، إِذَا كَانَتْ لَيْلَةٌ ذاتُ بَرْدٍ وَمَطَرٍ، يَقُولُ: أَلاَ صَلُّوا فِي الرِّحَالِ
404. İbn Ömər  küləkli və soyuq bir gecədə namaza azan verildi və belə deyildi: “Evlərinizdə namaz qılın”. Sonra dedi: “Peyğəmbər  şiddətli soyuq və yağışlı gecələrdə müəzzinə belə çağırmasını əmr etdi: “Namazı evlərinizdə qılın”. (Buxari 632, 666, Muslim 1632, 1634, 697/22)
حديث ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لِمُؤَذِّنِهِ فِي يَوْمٍ مَطِيرٍ: إِذَا قُلْتَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ فَلاَ تَقُلْ حَيَّ عَلَى الصَّلاَةِ، قُلْ صَلُّوا فِي بُيوتِكُمْ فَكَأَنَّ النَّاسَ اسْتَنْكَرُوا، قَالَ: فَعَلَهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي، إِنَّ الْجُمُعَةَ عَزْمَةٌ، وَإِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أُحْرِجَكُمْ فَتَمْشُونَ فِي الطِّينِ وَالدَّحْضِ
405. İbn Abbas  yağmurlu bir Cümə günündə Müəzzinə:

Əşhədu Ənnə Muhəmmədən Rəsulullah

dedikdən sonra

Hayyə aləs Salət

demə, onun yerinə

Sallu Fi Buyutikum

– Namazı evlərinizdə qılın – sözünü söylə. İnsanlar bundn xoşlanmadılar. İbn Abbas: “Bunu məndə xeyirli bir kimsə etmişdir. Çünki Cümə əzəməti (vacib) bir ibadətdir. Mən isə sizləri su və palçığın içərisinə salmaqla əziyyət vermək istəmədim” dedi. (Buxari 901, Muslim 699/26, 1637)

جواز صلاة النافلة على الدابة في السفر حيث توجهت


Səfərdə Olarkən Heyvanın Yönəldiyi Tərəfə Doğru Onun Üzərində Nafilə Namazının Qılınmasının İcazəli Olması


حديث ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي السَّفَرِ عَلَى رَاحِلَتِهِ حَيْثُ تَوَجَّهَتْ بِهِ، يُومِئُ إِيمَاءَ، صَلاَةَ اللَّيْلِ إِلاَّ الْفَرَائِضَ، وَيُوتِرُ عَلَى رَاحِلَتِهِ

406. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  səfər əsnasında minik üzərində dəvə hansı tərəfə çevrilirsə çevrilsin fərzlərdən başqa olan gecə namazlarını qılardı. Vitr namazını da minik üzərində qılardı”. (Buxari 1000, Muslim 1644)


عَنْ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِىَّ  صَلَّى السُّبْحَةَ بِاللَّيْلِ فِى السَّفَرِ عَلَى ظَهْرِ رَاحِلَتِهِ حَيْثُ تَوَجَّهَتْ بِهِ.
407. Amir İbn Rabiə  Peyğəmbərin  səfərdə ikən dəvəsinin üstündə getdiyi istiqamətə tərəf üz tutub gecə (nafilə) namazı qıldığını görmüşdür. (Buxari 1104, Muslim 1645)
عَنْ أَنَسٍ  أَنَّهُ صَلَّى عَلَى حِمَارٍ وَوَجْهُهُ عَنْ يَسَارِ الْقِبْلَةِ، فَقِيْلَ لَهُ: تُصَلِّى لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ؟ فَقَالَ: لَوْلاَ أَنِّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ  فَعَلَهُ لَمْ أَفْعَلْهُ.
408. Ənəs  eşşəyin üstündə ikən, qiblənin sol tərəfinə üz tutub namaz qıldı. Ona deyildi: “Sən qiblədən başqa tərəfə namaz qılırsan?!” O dedi: “Mən Peyğəmbərin  belə etdiyini görməsəydim, belə etməzdim.” (Buxari 1100, Muslim 1654)

جواز الجمع بين الصلاتين في السفر


Səfərdə İki Namazı Cəm Etməyin İcazəli Olması


حديث ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَعْجلَهُ السَّيْرُ فِي السَّفَرِ يُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ حَتَّى يَجْمَعَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْعِشَاءِ
409. Abdullah İbn Ömər  demişdir: “Peyğəmbər  səfərdə tələsik bir işi olduqda məğrib namazını gecikdirərək İşa namazı ilə birlikdə qıldığını gördüm” (Buxari 1091, Muslim 703/45, 1658)
حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ الْعَصْرِ، ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا، فَإِنْ زَاغَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ
410. Ənəs İbn Məlik  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  günəş zeniti keçməmişdən əvvəl səfərə çıxardısa Zöhr namazını Əsr namazının vaxtına kimi uzadar, sonra miniyindən düşərək hər ikisini cəm edərək qılardı, əgər günəş zeniti keçdikdən sonra səfərə çıxmamışdan qabaq Zöhrü qılıb sonra miniyinə minərdi”. (Buxari 1112, Muslim 704/46, 1659)

الجمع بين الصلاتين في الحضر


Hazırda (Səfərdə Deyil Yerli Sakin Olarkən) İki Namazı Birdən Cəm Etmək


حديث ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم ثَمَانِيًا جَمِيعًا، وَسَبْعًا جَمِيعًا
411. İbn Abbas  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  ilə birlikdə səkkiz (Zöhr və Əsri) və ya yeddi (Məğrib və İşanı) cəm edərək qılmışdıq”. (Buxari 1174, Muslim 705/55, 1668)

جواز الانصراف من الصلاة عن اليمين والشمال


Namazdan (Sonra) Sağ Və Sol Tərəfə Yönələrək Çıxmağın İcazəli Olması


عَنْ عَبْدِ الله بْنِ مَسْعُودٍ  قَالَ: لاَ يَجْعَلْ أَحَدُكُمْ لِلشَّيْطَانِ شَيْئًا مِنْ صَلاَتِهِ، يَرَى أَنَّ حَقًّا عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَنْصَرِفَ إِلاَّ عَنْ يَمِينِهِ، لَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِىَّ  كَثِيرًا يَنْصَرِفُ عَنْ يَسَارِهِ.
412. Abdullah İbn Məsud  demişdir: “Qoy sizlərdən biri “(namaz qıldığı yerdən) qalxıb ancaq sağ tərəfə getmək lazımdır” deyə etiqad edib namazından şeytana bir pay ayırmasın. Mən çox vaxt Peyğəmbərin  qalxıb sol tərəfə qalxıb getdiyini görmüşəm.” (Buxari 852, Muslim 707/59, 1672)

كراهة الشروع في نافلة بعد شروع المؤذن


Müəzzin (İqaməyə) Başladıqdan Sonra Nafilə Namazına Başlamağın Məkruh Olması


عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ ابْنِ بُحَيْنَةَ، ِرَجُلٌ مِنَ الأَزْدِ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ  رَأَى رَجُلاً وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ يُصَلِّى رَكْعَتَيْنِ، فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ  لاَثَ بِهِ النَّاسُ، وَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ : «الصُّبْحَ أَرْبَعًا، الصُّبْحَ أَرْبَعًا».
413. Əzd qəbiləsindən olan Abdullah İbn Malik İbn Buheynə  rəvayət edir ki, bir dəfə Peyğəmbər  iqamə verildikdən sonra bir adamın iki rükət namaz qıldığını gördü. Peyğəmbər  namazı bitirdikdən sonra camaat onun ətrafına yığışdı və o (həmin adamdan): “Sübh namazını dörd rükətmi (qıldın)? Sübh namazını dörd rükətmi (qıldın)?” deyə soruşdu. (Buxari 663, Muslim 1682, 1683)

استحباب تحية المسجد بركعتين وكراهة الجلوس قبل صلاتهما وأنها مشروعة في جميع الأوقات


Məscidə Daxil Olarkən İki Təhiyyət (Məscid Haqqı) Namazının Qılınmasının Müstəhəb Olması Və Bu Namazı Qılmadan Oturmağın Məkruh Olması, (Həmçinin) Təhiyyə Namazının Bütün Vaxtlarda Qılınmasının Məşru Olması


عَنْ أَبِى قَتَادَةَ السَّلَمِىِّ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ  قَالَ: «إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَ».
414. Əbu Qətadə əs-Sələmi  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Sizlərdən biri məscidə daxil olduğu zaman qoy oturmamışdan əvvəl iki rükət namaz qılsın.” (Buxari 444, Muslim 714/69, 1687)

استحباب الركعتين في المسجد لمن قدم من سفر أول قدومه


Səfərdən Qayıdan Kimsə Üçün Qayıdışının Əvvəlində Məsciddə İki Rükət Namaz Qılmağın Müstəhəb Olması


عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ  قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِىِّ  فِى غَزَاةٍ، فَأَبْطَأَ بِى جَمَلِى وَأَعْيَا، فَأَتَى عَلَىَّ النَّبِىُّ  فَقَالَ: «جَابِرٌ». فَقُلْتُ نَعَمْ. قَالَ: «مَا شَأْنُكَ». قُلْتُ أَبْطَأَ عَلَىَّ جَمَلِى وَأَعْيَا، فَتَخَلَّفْتُ. فَنَزَلَ يَحْجُنُهُ بِمِحْجَنِهِ، ثُمَّ قَالَ: «ارْكَبْ». فَرَكِبْتُ، فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ أَكُفُّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ  قَالَ: «تَزَوَّجْتَ». قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ: «بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا». قُلْتُ بَلْ ثَيِّبًا. قَالَ: «أَفَلاَ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ». قُلْتُ إِنَّ لِى أَخَوَاتٍ، فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ امْرَأَةً تَجْمَعُهُنَّ، وَتَمْشُطُهُنَّ، وَتَقُومُ عَلَيْهِنَّ. قَالَ: «أَمَّا إِنَّكَ قَادِمٌ، فَإِذَا قَدِمْتَ فَالْكَيْسَ الْكَيْسَ». ثُمَّ قَالَ: «أَتَبِيعُ جَمَلَكَ». قُلْتُ نَعَمْ. فَاشْتَرَاهُ مِنِّى بِأُوقِيَّةٍ، ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ  قَبْلِى، وَقَدِمْتُ بِالْغَدَاةِ، فَجِئْنَا إِلَى الْمَسْجِدِ، فَوَجَدْتُهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ، قَالَ: «الآنَ قَدِمْتَ». قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ: «فَدَعْ جَمَلَكَ، فَادْخُلْ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ». فَدَخَلْتُ فَصَلَّيْتُ، فَأَمَرَ بِلاَلاً أَنْ يَزِنَ لِي أُوقِيَّةً. فَوَزَنَ لِى بِلاَلٌ، فَأَرْجَحَ فِى الْمِيزَانِ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى وَلَّيْتُ فَقَالَ: «ادْعُ لِى جَابِرًا». قُلْتُ الآنَ يَرُدُّ عَلَىَّ الْجَمَلَ، وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ أَبْغَضَ إِلَىَّ مِنْهُ، قَالَ: «خُذْ جَمَلَكَ وَلَكَ ثَمَنُهُ».
415. Cabir İbn Abdullah  demişdir: “Mən Peyğəmbərlə  birlikdə döyüşlərin birində iştirak edirdim. Bu əsnada mənim dəvəm yorğun düşüb asta-asta getməyə başladı. Onda Peyğəmbər  mənə yaxınlaşıb: “Cabir!” deyə çağırdı. Mən: “Bəli!” dedim. Peyğəmbər: “Sənə nə olub?” deyə soruşdu. Dedim: “Dəvəm yorulub asta-asta gedir, buna görə də mən geri qalmışam.” Peyğəmbər  dəvəsindən yerə enib əlindəki ağacla (mənim) dəvəmi vurdu, sonra da mənə: “Min!” dedi. Mən də mindim. (Dəvə sürətlə yerindən götü­rüldü və) mən Peyğəmbəri  keçməyim deyə dəvəni tutub saxlamağa başladım. Peyğəmbər  (məndən) soruşdu: “Evlənmisənmi?” Dedim: “Bəli!” (Yenə) soruşdu: “Bakirə qızla, ya dul qadınla?” Dedim: “Dul qadınla.” Dedi: “Niyə qızla evlənmirsən ki, bir-birinizi əzizləyəsiniz?” Dedim: “(İş orasındadır ki,) mənim körpə bacılarım var. Bu səbəbdən də mən bacıla­rımı bir yerə yığa biləcək, saçlarını darayacaq və onların qayğısına qalacaq bir qadınla evlənməyi məsləhət bildim. Peyğəmbər: “İndi sən Mədinəyə qayıdırsan. Elə ki evə gəldin, (zövcəni) o ki var əzizlə!” Sonra soruşdu ki: “Dəvəni satırsanmı?” Mən: “Bəli!” dedim. Onda Peyğəmbər  bir övqiyə38 verib dəvəni məndən satın aldı. Peyğəmbər  məndən qabaq gəlib (Mədinəyə) çatdı. Mən (ora) səhər çatdım. Biz məscidə getdik və mən məscidin qapısının önündə Peyğəmbəri  gör­düm. O soruşdu: “İndi gəlib çatırsan?” Mən: “Bəli!” dedim. Peyğəmbər  (mə­nə): “Dəvəni burada saxla, (məscidə) gir, iki rükət namaz qıl!” deyə buyurdu. Mən (məscidə) girib iki rükət namaz qıldım. Sonra Peyğəmbər  Bilala mənim üçün (tərəzidə) övqiyə çəkməyi əmr etdi, Bilal da onu mənim üçün çəkdi, (hətta) bir az da artıq qoydu. Mən dönüb getdikdə Peyğəmbər: “Cabiri yanıma çağırın!” deyə buyurdu. (Öz-özümə) dedim: “İndi dəvəni mənə geri qaytaracaq.” Bu isə mənim ən xoşlamadığım bir şey idi. (Lakin Peyğəmbər ) dedi: “Dəvəni götür, pulunu da özünə saxla.” (Buxari 2097, Muslim 1691)

استحباب صلاة الضحى وأن أقلها ركعتان


Duha Namazının Müstəhəb Olması Və Ən Az Rükət Sayının İki Rükət Olması


عَنْ عَائِشَةَ  قَالَتْ: إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ  لَيَدَعُ الْعَمَلَ وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ خَشْيَةَ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ النَّاسُ فَيُفْرَضَ عَلَيْهِمْ، وَمَا سَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ  سُبْحَةَ الضُّحَى قَطُّ، وَإِنِّى لأُسَبِّحُهَا.
416. Aişə  demişdir: “Peyğəmbərin  yerinə yetirmək istədiyi elə əməllər var idi ki, o, insanların bu əməlləri yerinə yetirdikdən sonra bunun onlara da fərz buyurulacağından ehtiyat etdiyindən həmin əməlləri tərk edərdi. Peyğəmbər  heç vaxt duha namazını qılmayıb, mən isə bu namazı qılıram.”(Buxari 1128, Muslim 718/77, 1695)
حديث أُمِّ هَانِيءٍ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ: مَا أَنْبَأَنَا أَحَدٌ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الضُّحى غَيْرُ أُمِّ هَانِيءٍ ذَكَرَتْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ اغْتَسَلَ فِي بَيْتِهَا، فَصَلَّى ثَمَانِ رَكَعَاتٍ، فَمَا رَأَيْتُهُ صَلَّى صلاةً أَخَفَّ مِنْهَا غَيْرَ أَنَّهُ يُتِمُّ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ
417. İbn Əbi Leylədən rəvayət edir ki, Ummu Hanidən başqa heç bir kimsə Peyğəmbərin  Duha namazı qıldığını gördüyünü xəbər vermədi. Məkkənin fəthi günü evində qüsl etdiyini və səkkiz rükət namaz qıldığını zikr etmişdir. Peyğəmbərin  bu namazdan daha xəfif bir namaz qıldığını görmədim. Ruku və səvdəsini tamamlıyırdı”. (Buxari 1103, 4292, Muslim 336/80, 1700)
عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ  قَالَ أَوْصَانِى خَلِيلِى بِثَلاَثٍ لاَ أَدَعُهُنَّ حَتَّى أَمُوتَ صَوْمِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ، وَصَلاَةِ الضُّحَى، وَنَوْمٍ عَلَى وِتْرٍ.
418. Əbu Hureyra  demişdir: “Ən əziz dostum (Peyğəmbər) mənə üç şeyi nəsihət etmişdir ki, mən ölənədək onları buraxan deyiləm, hər ay üç gün oruc tutmaq, duha namazını qılmaq və vitri qılıb yatmaq.” (Buxari 1178, Muslim 721/85, 1705)

استحباب ركعتي سنة الفجر والحث عليهما


Fəcr Namazının Sünnətinin Müstəhəb Olması Və Bu Namazı Qılmağa (Diqqət Yetirmək) Həvəsləndirmək


عَنْ حَفْصَةَ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ  كَانَ إِذَا اعْتَكَفَ الْمُؤَذِّنُ لِلصُّبْحِ وَبَدَا الصُّبْحُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ تُقَامَ الصَّلاَةُ.
419. Həfsə  rəvayət edir ki, müəzzin sübh namazı üçün azan verib qurtaranda və artıq dan yeri söküləndə Peyğəmbər  iqamədən əvvəl iki xəfif rükətli namaz qılardı.” (Buxari 618, Muslim 723/87, 1709)
حديث عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالإِقَامَةِ مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ
420. Aişə rəvayət edir ki, Peyğəmbər  sübh namazının azan və iqaməsi arasında iki xəfif rükət namaz qılardı”. (Buxari 619, Muslim 724/91, 1716)
عَنْ عَائِشَةَ  قَالَتْ كَانَ النَّبِىُّ  يُخَفِّفُ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ حَتَّى إِنِّى لأَقُولُ هَلْ قَرَأَ بِأُمِّ الْكِتَابِ.
421. Aişə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  sübh namazından əvvəl qıl­dığı iki rükət (nafilə namazını) o qədər qısa qılardı ki, mən (öz-özümə): “Görəsən o əl-Fatihə surəsini oxudumu?” deyərdim.” (Buxari 1165, Muslim 1717)
عَنْ عَائِشَةَ  قَالَتْ لَمْ يَكُنِ النَّبِىُّ  عَلَى شَىْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مِنْهُ تَعَاهُدًا عَلَى رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ.
422. Aişə  demişdir: “Peyğəmbər  nafilə namazlarından heç birini sübh namazının sünnəti39 kimi davamlı qılmamışdır.” (Buxari 1163, 1169, Muslim 724/94, 1719)

فضل السنن الراتبة قبل الفرائض وبعدهن وبيان عددهن


Fərz Namazlarından Sonra Və Qabaq Ratibə Namazlarının Fəziləti Və Onların Ədədlərinin Bəyanı


حديث ابْنِ عُمَرَ قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الْجُمُعَةِ؛ فَأَمَّا الْمَغْرِبُ وَالْعِشَاءُ، فَفِي بَيْتِهِ
423. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  ilə bərabər Zöhr namazından əvvəl iki, Zöhr namazından sonra iki, Məğrib namazından sonra iki, İşa namazından sonra iki, Cümə namazından sonra iki rükət namaz qıldım. Lakin Məğrib və İşanı evdə”. (Buxari 1172, Muslim 729/104, 1732)

جواز النافلة قائما وقاعدا وفعل بعض الركعة قائما وبعضها قاعدا


Nafilə Namazının Oturaraq Və Ya Ayaq Üstə Qılınmasının Həmçinin Bəzi Rükətləri Ayaq Üstə Və Bəzilərini Oturaraq Qılmağın İcazəli Olması


حديث عَائِشَةَ قَالَتْ: مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ جَالِسًا، حَتَّى إِذَا كَبِرَ قَرَأَ جَالِسًا، فَإِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنَ السُّورَةِ ثَلاَثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً، قَامَ فَقَرَأَهُنَّ ثُمَّ رَكَعَ
424. Aişə rəvayət edir ki, mən Peyğəmbəri  gecə namazlarında yaşlanmadıqca oturaraq namaz qıldığını görmədim. Yaşlandığı zaman oturaraq qılardı. Surədən otuz və ya qırx ayə qaldığı zaman ayağa durar, onu da bitirib rukuya gedərdi”. (Buxari 1148, Muslim 731/111, 1738)
حديث عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّ رَسولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا، فَيَقْرأُ وَهُوَ جَالِسٌ، فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ نَحْوٌ مِنْ ثَلاَثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهَا، وَهْوَ قَائمٌ، ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ، يَفْعَلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذلِكَ، فَإِذَا قَضَى صَلاَتَهُ نَظَرَ، فَإِنْ كُنْتُ يَقْظَى تَحَدَّثَ مَعِي، وَإِنْ كُنْتُ نَائمَةً اضْطَجَعَ
425. Möminlərin anası Aişə  rəvayət edir ki, o, Peyğəmbərin  (gecə namazını) oturduğu vəziyyətdə qıldı. (Yaşlandıqda) o, oturmuş vəziyyətdə (namaza başlayıb) surələri oxuyar və rüku etmək istədikdə, ayağa qalxıb otuz və ya qırx ayə oxuduqdan sonra rüku, dha sonra səcdə edərdi. Sonra ikinci rükətdə (birinci rükətdə) etdiklərini eyni ilə təkrar edərdi, namazı bitirdikdən sonra (mənə tərəf) baxardı, mən oyaq olsaydım, mənimlə söhbət edər, yatmış olsaydım, o da uzanıb yatardı (yan üstə uzanardı).” (Buxari 1119, Muslim 731/112, 1739)

صلاة الليل وعدد ركعات النبي صلى الله عليه وسلم في الليل وأن الوتر ركعة، وأن الركعة صلاة صحيحة


Gecə Namazı Və Peyğəmbərin Gecə Neçə Rükət Qıldığı, Vitrin Tək Rükət Olması Və Bir Rükət Qılınmasının Səhih Olması


عَنْ عَائِشَةَ  أَنَّهَا سُئِلَتْ: كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ  فِى رَمَضَانَ فَقَالَتْ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ  يَزِيدُ فِى رَمَضَانَ وَلاَ فِى غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً ، يُصَلِّى أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّى أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّى ثَلاَثًا، قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ. فَقَالَ: «يَا عَائِشَةُ، إِنَّ عَيْنَىَّ تَنَامَانِ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِى».
426. (Bir dəfə) Aişədən : “Peyğəmbər  ramazan ayında necə namaz qılardı?” deyə soruşdular. O dedi: “Peyğəmbər  nə ramazanda, nə də başqa bir ayda (gecələr) on bir rükətdən artıq namaz qılmazdı, (əvvəlcə) dörd rükət qılardı ki, bu rükətlərin (necə) gözəl və (nə qədər) uzun olduğu barədə heç soruşma. Sonra (yenə) dörd rükət qılardı ki, bu rükətlərin (necə) gözəl və (nə qə­dər) uzun olduğu barədə heç soruşma. Sonra da üç rükət qılardı.” Aişə  davam edib dedi: “Mən: “Ey Allahın elçisi, vitr namazını qılmamış yatırsan?” deyə soruşdum. O buyurdu: “Ey Aişə, mənim gözlərim yatsa da, qəlbim yatmır.” (Buxari 1147, 2013, Muslim 738/125, 1757)
عَنْ عَائِشَةَ  قَالَتْ كَانَ النَّبِىُّ  يُصَلِّى مِنَ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْهَا الْوِتْرُ وَرَكْعَتَا الْفَجْرِ.
427. Aişə  demişdir: “Peyğəmbər  gecə on üç rükət namaz qılardı, vitr namazı və sübh namazının sünnəti də buna daxil idi.” (Buxari 1140, Muslim 737/123, 1754)
عَنْ عَائِشَةَ  أَنَّهَا سُئِلَتْ: كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ النَّبِىِّ  بِاللَّيْلِ قَالَتْ كَانَ يَنَامُ أَوَّلَهُ وَيَقُومُ آخِرَهُ، فَيُصَلِّى ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى فِرَاشِهِ، فَإِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ وَثَبَ، فَإِنْ كَانَ بِهِ حَاجَةٌ اغْتَسَلَ، وَإِلاَّ تَوَضَّأَ وَخَرَجَ.
428. (Bir dəfə) Aişədən  soruşdular: “Peyğəmbər  gecə namazını necə qılardı?” Dedi: “Gecənin əvvəlində yatar, axırında qalxıb namaz qılar, sonra yenidən yatağına uzanardı. Müəzzin azan verdiyi zaman qalxar və lazım gələrdisə qüsl edər, yoxsa dəstəmaz alıb (namaza) çıxardı.” (Buxari 1146, Muslim 1762)
عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ  أَىُّ الْعَمَلِ كَانَ أَحَبَّ إِلَى النَّبِىِّ  قَالَتِ الدَّائِمُ. قُلْتُ مَتَى كَانَ يَقُومُ قَالَتْ يَقُومُ إِذَا سَمِعَ الصَّارِخَ.
429. Məsruq rəvayət edir ki, mən Aişədən : “Peyğəmbərin  ən çox sevdiyi əməl hansı (əməl) idi?” deyə soruşdum. O: “Davamlı olan (əməllər)” deyə cavab verdi. Mən soruşdum: “(Peyğəmbər  gecə namazını qılmaq üçün) nə vaxt yuxudan oyanardı?” Dedi: “Xoruzun səsini eşidəndə durardı.” (Buxari 1132, 6461, Muslim 1764)
حديث عَائِشَةَ قَالَتْ: مَا أَلْفَاهُ عِنْدِي إِلاَّ نَائمًا تَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم
430. Aişə  Peyğəmbəri  qəsd edib demişdir: “O, mənim yanımda yatmış ikən səhər açılardı.” (Buxari, 1133)
حديث عَائِشَةَ  قَالَتْ:كُلَّ اللَّيْلِ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ  وَانْتَهَى وِتْرُهُ إِلَى السَّحَرِ.
431. Aişə  demişdir: “Peyğəmbər  vitri gecənin müxtəlif saatlarında qılırdı. Son vaxtlar isə bu namazı sübh çağına yaxın bir vaxtda qılardı.” (Buxari 996, Muslim 745/136, 1770)

صلاة الليل مثنى مثنى والوتر ركعة من آخر الليل


Gecə Namazının İki-İki Qılınması Və Vitr Namazının İsə Gecənin Sonunda Bir Rükət Qılınması


عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنَّ رَجُلاً سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ  عَنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ : «صَلاَةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى، فَإِذَا خَشِىَ أَحَدُكُمُ الصُّبْحَ صَلَّى رَكْعَةً وَاحِدَةً، تُوتِرُ لَهُ مَا قَدْ صَلَّى».
432. İbn Ömər  rəvayət edir ki, bir nəfər Peyğəmbərdən  gecə namazı barəsində soruşdu. Pey­ğəmbər  buyurdu: “Gecə namazı iki rükət-iki rükət qılınır və əgər sizdən biriniz səhərin açılacağından ehtiyat etsə, qoy bir rükət də qılsın. Bu onun qıldığı namazların (sayını) təkləşdirər.” (Buxari 990, Muslim 749/145, 1782)
عَنْ ابْنِ عُمَرَ  عَنْ النَّبِىَّ  قَالَ: «اجْعَلُوا آخِرَ صَلاَتِكُمْ بِاللَّيْلِ وِتْرًا».
433. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Elə edin ki, gecə qıldığınız namazların axırıncısı vitr olsun!” (Buxari 998, Muslim 751/151, 1791)

الترغيب في الدعاء والذكر في آخر الليل والإجابة فيه


Gecənin Axırı Dua Və Zikr Etməyə Rəğbətləndirmək Və O Zaman Duaların Qəbul Olması


عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ  أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ  قَالَ: يَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ يَقُولُ مَنْ يَدْعُونِى فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِى فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِى فَأَغْفِرَ لَهُ.
434. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Uca və Ulu Rəbbimiz hər gecənin axır üçdə birində dünya səmasına enir və buyurur: “Kim Mənə dua edir ki, Mən də onun duasını qəbul edim?! Kim Məndən diləyir ki, Mən də ona dilədiyini verim?! Kim Məndən bağışlanma diləyir ki, Mən də onu bağışlayım?!” (Buxari 1145, 7494, Muslim 758/168, 1808)

الترغيب في قيام رمضان وهو التراويح


Ramazanda Təravih Namazlarına Rəğbətləndirmək


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ  قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ : مَنْ قَامَ رَمَضَانَ، إِيْمَاناً وَاحْتِسَاباً، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَمَ مِنْ ذَنْبِهِ.
435. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Kim Ramazan gecələrində imanla, mükafatını (yalnız Allahdan) umaraq nafilə namazları qılsa, keçmiş günahları bağışlanar.” (Buxari 37, 2009, Muslim 759/173, 1815-1816)
حديث عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ، فَصَلَّى رِجَالٌ بِصَلاَتِهِ، فَأَصْبَحَ النَّاسُ فَتَحَدَّثُوا، فَاجْتَمَعَ أَكْثَرُ مِنْهُمْ فَصَلَّوْا مَعَهُ، فَأَصْبَحَ النَّاسُ فَتَحَدَّثُوا، فَكَثُرَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ مِنَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ، فَخَرَجَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّوا بِصَلاَتِهِ، فَلَمَّا كَانَتِ اللَّيْلَةُ الرَّابِعَةُ عَجَزَ الْمَسْجِدُ عَنْ أَهْلِهِ حَتَّى خَرَجَ لِصَلاَةِ الصُّبْحِ؛ فَلَمَّا قَضَى الْفَجْرَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ: أَمَّا بَعْدُ؛ فَإِنَّهُ لَمْ يَخْفَ عَلَيَّ مَكَانُكُمْ، لكِنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ فَتَعْجِزُوا عَنْهَا
436. Aişə rəvayət edir ki, Peyğəmbər  bir gecəvə ya gecəin yarısı çıxdı və məsciddə namaz qıldı. Bir qrup insanlar d onunla bərabər namaz qıldılar. Səhər açılınca insanlar bunu öz aralarında danışdılar. Bu gecə isə daha çox insan toplandılar və Peyğəmbərlə  namaz qıldılar. Səhəri insanlar bu barədə danışdılar və üçüncü gecə məsciddə insanlar sayı daha da artdı. Rəsulullah  çıxdı və insanlar d onun namazına uyaraq namaza durdular. Dördüncü gecə artıq məscid insanların sayından dolmuşdu. Lakin Peyğəmbər  onların yanına çıxmadı. Sübh namazını qıldırmaq üçün çıxdı. Sübh namazından sonra insanlara tərəf çönərək şəhadət gətirdi və buyurdu: “

Əmmə Badu

– Sonra: “Sizin bu halınız mənə ərz olundu. (Qorxdum ki, bu cür davam etsə) gecə namazı sizlərə fərz olar və sizlər də onu (davamiyyətli yerinə yetirməkdən) aciz olarsınız”. (Buxari 924, Muslim 761/178, 1820)

الدعاء في صلاة الليل وقيامه


Gecə Namazında Və Qiyamında Dua


حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: بِتُّ عِنْدَ مَيْمُونَةَ، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَى حَاجَتَهُ، غَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ نَامَ، ثُمَّ قَامَ فَأَتَى الْقِرْبَةَ، فَأَطْلَقَ شِنَاقَهَا، ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءًا بَيْنَ وُضُوءَيْنِ لَمْ يُكْثِرْ، وَقَدْ أَبْلَغَ، فَصَلَّى، فَقُمْتُ فَتَمَطَّيْتُ كَرَاهِيَةَ أَنْ يَرَى أَنِّي كُنْتُ أَرْقبُهُ، فَتَوَضَّأْتُ، فَقَامَ يُصَلِّي، فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَأَخَذَ بِأُذُنِي فَأَدَارَنِي عَنْ يَمِينِهِ، فَتَتَامَّتْ صَلاَتُهُ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً، ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ، فَآذَنَهُ بِلاَلٌ بِالصَّلاَةِ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأ؛ وَكَانَ يَقُولُ فِي دُعَائِهِ: اللهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا، وَفِي بَصَرِي نُورًا، وَفِي سَمْعِي نُورًا، وَعَنْ يَمِينِي نُورًا، وَعَنْ يَسَارِي نُورًا، وَفَوْقِي نُورًا، وَتَحْتِي نُورًا، وَأَمَامِي نُورًا، وَاجْعَلْ لِي نُورًا قَالَ كُرَيْبٌ (الرَّاوِي عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ) وَسَبْعٌ فِي التَّابُوتِ، فَلَقَيْتُ رَجُلاً مِنْ وَلَدِ الْعَبَّاسِ فَحَدَّثَنِي بِهِنَّ فَذَكَرَ عَصَبِي وَلَحْمِي وَدَمِي وَشَعَرِي وَبَشَرِي، وَذَكَرَ خَصْلَتَيْنِ
437. İbn Abbas  demişdir: “(Bir dəfə mən xalam) Meymunənin evində gecələdim. Gecə vaxtı Peyğəmbər  yuxudan oyanıb su başına çıxdı, sonra üzünü və əllərini yuyub yenə uzanıb yatdı. (Bir müddətdən) sonra qalxıb su tuluğuna yaxınlaşdı və onun ağzındakı ipi açıb suyu israf etmədən kamil şəkildə dəstəmaz aldı və namaza durdu. Onu güddüyümü başa düşməsin deyə, galxıb gərnəşdim, sonra dəstəmaz alıb namaz qılmaq üçün onun solunda durdum. O, qulağımdan tutub məni sağ tərəfinə keçirdi. Peyğəmbər  namazı on üç rükətə tamamladı. Sonra uzanıb yatdı və xoruldamağa başladı. (Ümumiyyətlə) o, yatarkən xoruldayardı. Sonra Bilal onu namaza çağırdı və o qalxıb dəstəmaz almadan namaz qıldı və belə dua etdi: “

Allahumməcəl Fi Qalbi Nuran Və Fi Bəsəri Nuran Və Fi Səmi Nuran Və An Yəmini Nuran Və An Yəsari Nuran Və Fövqi Nuran Və Təhti Nuran Və Əmami Nuran Və Xəlfi Nuran Vəcəl Li Nuran

- Allahım, qəlbimə nur saç! Gözümə nur saç və qula­ğıma nur saç! Sağımdan və solumdan nur saç! Başımın üstündən və ayağımın altından nur saç! Önümə və arxama nur saç! Mənim üçün nur saç! (Ravi İbn Abbasdan) bu klimələrdən yeddisi sandıq içərisindədir. Sonra mən İbn Abbasın oğullarından bir adama rast gəldim. Mənə bu kəlimələri öyrətdi: “

Asabi Və Ləhmi, Və Dəmi, Və Şəari, Və Bəşəri -

Əsəbimi, Ətimi, Qanımı, Saçımı və Dərimi və daha iki xisləti də zikr etdi”. (Buxari 6316, Muslim 763/181, 1824)
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ  أَخْبَرَهُ أَنَّهُ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِىِّ  وَهِىَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِى عَرْضِ الْوِسَادَةِ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ  وَأَهْلُهُ فِى طُولِهَا، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ  حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ، أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ، اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ  فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ، ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ، فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّى. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ، فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِى، وَأَخَذَ بِأُذُنِى الْيُمْنَى، يَفْتِلُهَا، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ، فَقَامَ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ.
438. Abdullah İbn Abbas  rəvayət edir ki, bir gecə o Peyğəmbərin  zövcəsi, xalası Meymunənin  evində qaldı. (İbn Abbas  deyir ki,) mən yatağın köndələninə uzandım, Peyğəmbər  və onun zövcəsi isə yatağın uzununa uzandılar. Peyğəmbər  yatdı. Nəhayət, gecə yarısı yetişdikdə, (və ya bundan bir az əvvəl yaxud bir az sonra yuxudan) oyandı və gözlərini ovxalayıb yuxusunu dağıtdı. Sonra Ali İmran surəsinin son on ayəsini oxudu. Sonra qalxıb (tavandan) asılmış köhnə cürdəyə yaxınlaşdı və kamil şəkildə dəstəmaz aldı Sonra durub namaz qıldı. Mən də ayağa qalxıb onun etdiyi kimi etdim. Sonra gedib onun yanında durdum. O, sağ əlini mənim başıma qoydu və sağ qulağımdan tutub onu dartdı. Sonra iki rükət, sonra yenə iki rükət, sonra yenə iki rükət, sonra yenə iki rükət, sonra yenə iki rükət, sonra yenə iki rükət, sonra da bir rükət (namaz) qıldı. Sonra yerinə uzandı. Nəhayət, müəzzin onun yanına gəldikdə qalxıb iki rükət xəfifcə namaz qıldı. Sonra gedib sübh namazını qıldırdı. (Buxari 183, Muslim 763/182, 1825)
عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ  قَالَ كَانَ صَلاَةُ النَّبِىِّ  ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً، يَعْنِى بِاللَّيْلِ.
439.

İ

bn Abbas  gecə qılınan nafilə namazlarını nəzərdə tutub demişdir: “Peyğəmbərin  namazı on üç rükətdən ibarət idi.” (Buxari 1138, Muslim 764/194, 1839)
حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا تَهَجَّدَ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ: اللّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَواتِ وَالأَرْضِ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَواتِ وَالأَرْضِ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ رَبُّ السَّمَواتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ أَنْتَ الْحَقُّ، وَوَعْدُكَ الْحَقُّ، وَقَوْلُكَ الْحَقُّ، وَلِقَاؤكَ حَقٌّ، وَالْجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ حَقٌّ؛ اللّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خَاصَمْتُ، وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ، فَاغْفِرْلي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ أَنْتَ إِلهِي لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ
440. İbn Abbas  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  gecə durub nafilə namazı qıl­dıqda deyərdi:

“Allahummə, Ləkəl-Həmdu Əntə Nurus-Səməvati Vəl-Ardi, Və Ləkəl-Həmdu Əntə Qayyimus-Səməvati Vəl-Ardi, Və Ləkəl-Həmdu Əntə Rabbus-Sə­məvati Vəl-Ardi Və Mən Fihinnə, Əntəl-Həqqu, Və Va'dukəl-Həqqu, Və Liqa­ukə Həqqun, Və Qaulukə Həqqun, Vəl-Cənnətu Həqqun, Vən-Naru Həqqun, Vən-Nəbiyyunə Həq­qun, Və Muhəm­mədun Səl­lallahu Aleyhi Və Səl­ləm Həqqun, Vəs-Sa­atu Həq­qun, Allahummə, Ləkə Əsləmtu, Və Bikə Aməntu, Və Aleykə Təvək­kəltu

Və Iley­kə

Ənəbtu, Və Bikə Xasəm­tu, Və Ileykə Hakəm­tu, Fəğfir Li Mə Qad­dəmtu Və Mə Əxxartu Və Mə Əsrərtu Və Mə Ə'ləntu, Əntəl-Muqaddimu Və Əntəl-Mu­əxxiru Lə Ilahə Illə Ənt - Allahım, həmd yalnız Sənədir. Sən göylərin, yerin Nurusan. Həmd yalnız Sə­nə­dir. Göy­lərin, yerin Hamisi Sənsən. Həmd yalnız Sənədir. Sən göylərin, yerin və onlar­da olan­ların Rəbbisən. Həmd yalnız Sənədir. Sən Haqsan. Verdiyin vəd haqdır. Sənə qovuşmaq haq­dır. Dedi­yin söz haq­dır. Cənnət haqdır. Cə­hənnəm haq­dır. Peyğəm­bərlər haq­

dır. Muhəm­məd haqdır. (Qiyamət) Saatı haqdır. Allahım! Sənə təslim ol­dum,

Sənə iman gətir­dim, Sənə təvək­kül etdim, tövbə edib Sənə döndüm, Sənin uğ­run­da mübarizə apardım və Sənin hökmünə üz tut­dum. Əvvəl etdi­yim, sonra

edə­cəyim, gizlin saxladığım və üzə çı­xar­tdığım (pis) əməllərimi ba­ğışla! Əv­və­lə

çəkən də Sən­sən, təxirə salan da Sənsən. (İbadətə layiq olan) məbud yalnız Sən­

sən və ya Sən­dən başqa ibadətə layiq haqq olan məbud yoxdur”.

(Buxari 7499, Muslim 769/199, 1844)

استحباب تطويل القراءة في صلاة الليل


Gecə Namazında Qiraətin Uzadılmasının Müstəhəb Olması


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه، قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فَلَمْ يَزَلْ قَائمًا حَتَّى هَمَمْتُ بِأَمْرِ سَوْءٍ؛ قِيلَ لَهُ: وَمَا هَمَمْتَ قَالَ: هَمَمْت أَنْ أَقْعُدَ وَأَذَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
441. Abdullah İbn Məsud  demişdir: “Bir gecə mən Peyğəmbərlə  birlikdə namaz qıldım. O, qiyamı o qədər uzatdı ki, hətta, mən pis bir iş görmək istədim.” Biz: “O nə iş idi?” deyə soruşduq. O dedi: “İstədim yerə oturum və Peyğəmbəri  ayaq üstə buraxım.” (Buxari 1135, Muslim 773/204, 1851).

ما روي فيمن نام الليل أجمع حتى أصبح


Bütün Gecəni Sabaha Qədər Yatıb Qalan Kimsə Barəsində Hədislər


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه، قَالَ: ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ نَامَ لَيْلَهُ حَتَّى أَصْبَحَ، قَالَ: ذَاكَ رَجُلٌ بَالَ الشَّيْطَانُ فِي أُذُنَيْهِ أَوْ قَالَ: فِي أُذُنِهِ
442. Abdullah İbn Məsud  rəvayət edir ki, Peyğəmbərin  yanında səhərə qədər (sübh namazını) yataraq oyanmayan bir kimsə barəsində söz açıldı. Peyğəmbər: “Bu o kişidir ki, iki qulağına (qulağına) şeytan bövl etmişdir”. (Buxari 3270, Müslim 774/105, 1853)
حديث عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَقَهُ وَفَاطِمَةَ بِنْتَ النَّبِيِّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لَيْلَةً، فَقَالَ: أَلاَ تُصَلِّيَانِ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ أَنْفُسُنَا بِيَدِ اللهِ، فَإِذَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَنَا بَعَثَنَا فَانْصَرَفَ حِينَ قُلْنَا ذلِكَ، وَلَمْ يَرْجِعْ إِلَيَّ شَيْئًا ثُمَّ سَمِعْتُهُ وَهُوَ مُوَلٍّ يَضْرِبُ فَخِذَهُ وَهُوَ يَقُولُ: (وَكَانَ الإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلاً)
443. Əli İbn Əbu Talib  demişdir: “Bir dəfə gecə Peyğəmbər  mənim və Peyğəmbərin  qızı Fatimənin yanına gəlib dedi: “Siz namaz qılmırsınızmı?” Mən dedim: “Ya Rəsulullah, bizim canımız Allahın Əlindədir. Əgər O, bizi oyatmaq istəsə, oyadar.” Belə deyəndə o, mənə heç bir söz deməyib çıxıb getdi. Sonra mən onun dönüb gedərkən ombasına vura-vura:

“İnsan necə də çox müba­hisə edərmiş!”. (əl-Kəhf 54).

dediyini eşitdim.” (Buxari 1127, 7347, 7465, Müslim 775/206, 1854)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلاَثَ عُقَدٍ؛ يَضْرِبُ عَلَى كُلِّ عُقْدَةٍ، عَلَيْكَ لَيْلٌ طَوِيلٌ فَارْقُدْ، فَإِن اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ الله انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ، فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ، فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ، فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ، وَإِلاَّ أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلاَنَ
444. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Sizlərdən biri yatdığı zaman şeytan onun boynunun ardına üç düyün vurur və hər düyün vurduqca: “Gecə uzundur, yat!”– (deyir). Əgər o kimsə oyanıb Allahı zikr etsə, düyünlərdən biri açılar, dəstəmaz alsa, ikincisi açılar, namaz qılsa, üçüncüsü açılar və beləliklə də o adam səhər gümrah və əhvali-ruhiyyəsi yaxşı olduğu halda yuxudan oyanar. Əks halda isə o, əhvali-ruhiyyəsi çox pis, özü də əzgin halda yuxudan oyanar. (Buxari 1142, 3269, Müslim 776/207, 1855,

استحباب صلاة النافلة في بيته وجوازها في المسجد


Nafilə Namazlarının Evdə Qılınmasının Müstəhəb Olması Və Məsciddə Qılınmasının İcazəli Olması


حديث ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: اجْعَلُوا فِي بُيُوتِكُمْ مِنْ صَلاَتِكُمْ وَلاَ تَتَّخِذُوهَا قُبُورًا
445. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Namazlarınızın bir qis­mini öz evlərinizdə qılın, onları qəbirlərə çevirməyin.” (Buxari 432, 1187, Muslim 777/208, 1856, 1857)
حديث أَبِي مُوسى رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَثَلُ الَّذِي يَذْكُرُ رَبَّهُ وَالَّذِي لاَ يَذْكُرُ مَثَلُ الْحَيِّ وَالْمَيِّتِ
446. Əbu Musa  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Rəbbini yad edənlə yad etməyən kimsənin misalı diri ilə ölünün misalına bənzəyir.” (Buxari 6407, Muslim 779/211, 1859)
حديث زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اتَّخَذَ حُجْزَةً، مِنْ حَصِيرٍ، في رَمَضَانَ، فَصَلَّى فِيهَا لَيَالِيَ، فَصَلَّى بِصَلاَتِهِ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَلَمَّا عَلِمَ بِهِمْ جَعَلَ يَقْعُدُ، فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ، فَقَالَ: قَدْ عَرَفْتُ الَّذِي رَأَيْتُ مِنْ صَنِيعِكُمْ، فَصَلُّوا أَيُّهَا النَّاسُ فِي بُيُوتِكُمْ فَإِنَّ أَفْضَلَ الصَّلاَةِ صَلاَةُ الْمَرْءِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ الْمَكْتُوبَة
447. Zeyd İbn Sabit  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  ramazan ayında özü üçün hücrə düzəltdi (həsrdən çadır) və bir neçə gecə orada namaz qıldı. Əshabələrindən bir qismi ona qoşulub bu namazı qılmağa başladı. O, bunu biləndə (evində) oturub (namaza çıxmadı). Sonra onların yanına gəlib dedi: “Mən sizin nə etdiyinizi başa düşürəm. Ancaq ey insanlar, öz evlərinizdə namaz qılın. Çünki fərz namazlarından başqa ən fəzilətli namaz insanın öz evində qıldığı namazdır.” (Buxari 731, Muslim 781/213, 1861)

أمر من نعس في صلاته أو استعجم عليه القرآن أو الذكر بأن يرقد أو يقعد حتى يذهب عنه ذلك


Namazda Yuxulayan, Quran Oxumaqdan, Dua Etməkdən Aciz Qalana, Bu Hal Ondan Gedənə Qədər Yatmasının Və Ya Oturmasının Əmr Edilməsi


حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه، قَالَ: دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا حَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ؛ فَقَالَ: مَا هذَا الْحَبْلُ قَالُوا: هذَا حَبْلٌ لِزَيْنَبَ، فَإِذَا فَتَرَتْ تَعَلَّقَت فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لاَحُلُّوهُ، لِيُصَلِّ أَحَدُكُمْ نَشَاطَهُ، فَإِذَا فَتَرَ فَلْيَقْعُدْ
448. Ənəs İbn Malik  demişdir: “(Bir dəfə) Peyğəmbər  (məscidə) daxil olub, iki dirək arasında çəkilmiş bir ip gördü və: “Bu nə ipdir” deyə soruşdu. (Oradakılar): “Bu, Zeynəbin ipidir, (namaz qılıb) yorulduqda, ondan tutur” dedilər. Peyğəmbər: “Yox, açın onu! Biriniz özünü gümrah hiss etdikcə namazını qılsın, yorulduqda isə otursun.” (Buxari 1150, Muslim 784/219, 1867)
حديث عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ، قَالَ: مَنْ هذِهِ قَالَتْ: فُلاَنَةُ، تَذْكُرُ مِنْ صَلاَتِهَا، قَالَ: مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ، فَوَاللهِ لاَ يَمَلُّ اللهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
449. Aişə  rəvayət edir ki, yanında bir qadın olarkən Peyğəmbər  içəri daxil olub: “Bu kimdir?” deyə soruşdu. (Aişə): “Filankəsdir” deyib, onun namaz qılmağından danışdı. Peyğəmbər: “Bəsdir, siz bacardığınızı yerinə ye­tirməlisiniz. Vallahi, siz usanmadıqca, Allah usanmaz.” Aişə: “Allah üçün ibadətlərin ən sevimlisi o əməldir ki, insan onu davamlı yerinə yetirir.” (Buxari 43, Muslim 785/221, 1870)
حديث عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ نَاعِسٌ لاَ يَدْرِي لَعَلَّهُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُب نَفْسَهُ
450. Aişə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Sizdən biriniz namaz qılarkən mürgüləyərsə, qoy yuxusu dağılıb gedincəyədək yatsın. Çünki o, yuxuladığı halda namaz qıldığı zaman ola bilər ki, heç özü də bilmədən bağışlanma diləmək əvəzinə özünü söysün.” (Buxari 212, Muslim 786/222, 1871)

الأمر بتعهد القرآن وكراهة قول نسيت آية كذا وجواز قول أنسيتها


Quranı Yadda Saxlamağın Əmri, Filan Ayəni Unutdum Deməyin Məkruh Olması Və Ayə Mənə Unutduruldu Deməyin İcazəli Olması


حديث عَائِشَةَ، قَالَتْ: سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَارِئًا يَقْرَأُ مِنَ اللَّيْلِ فِي الْمَسْجِدِ، فَقَالَ: يَرْحَمُهُ اللهُ لَقَدْ أَذْكَرَنِي كَذَا وَكَذَا، آيَةً أَسْقَطْتُهَا مِنْ سُورَةِ كَذَا وَكَذَا
451. Aişə rəvayət edir ki, Peyğəmbər  gecə ikən məsciddə Quran oxuyan bir kimsənin səsini eşitdi və: “Allah o kimsəyə rəhm etsin! O, mənə (unutdurulması səbəbilə) düşürdüyüm filan filan surədəki ayətləri xatırlatdı”. (Buxari 5037, 5038, 5042, Muslim 1873, 1874)
حديث ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ، إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا، وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ
452. İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Quranı əzbərdən bilən adam dəvələrini buxovda saxlayan kimsəyə bənzəyir. Əgər bu adam onları bu vəziyyətdə saxlasa, onları daim özündə saxlamış olar, yox, əgər başlı-başına buraxarsa, onlar qaçıb gedərlər.” (Buxari 5031, 789/226, 1875)
حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: بِئْسَ مَا لأَحَدِهِمْ أَنْ يَقُولَ نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ، بَلْ نُسِّيَ؛ وَاسْتَذْكِرُوا الْقُرْآنَ، فَإِنَّهُ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ مِنَ النَّعَمِ
453. Abdullah İbn Məsud  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Birinizin: “Filan və filan ayəni unutmuşam” deməsi necə də pisdir! Əksinə, bu ona unutdurulmuşdur. Elə isə Quranı (təkrar-təkrar) öyrənməyə davam edin! Çün­ki Quran, kəndirdən qırılıb qaçan heyvandan da tez, insanların qəlbini tərk edir.” (Buxari 5032, Muslim 1877, 790/298
حديث أَبِي مُوسى، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنَ الإِبِلِ فِي عُقُلِهَا
454. Əbu Musa  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Quranı daim oxuyun! Canım Əlində olan Allaha and olsun ki, o, kəndirdən açılıb qaçan dəvədən daha tez (sahibini) tərk edir.” (Buxari 5033, Muslim 1880, 791/231)

استحباب تحسين الصوت بالقرآن


Quran Oxuduqda Səsin Gözəlləşdirilməsinin Müstəhəb Olması


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لَمْ يَأْذَنِ اللهُ لِشَيْءٍ مَا أَذِنَ لِلنَّبِيِّ أَنْ يَتَغَنَّى بِالْقُرَآنِ يُرِيدُ يَجْهَرُ بِهِ
455. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Allah, Peyğəmbərə Quranı Təğənni (avaz) ilə oxuması qarşılığında heç bir şey üçün mükafat verməmişdir”. (Buxari 5023, Muslim 1883, 1885, 792/233,234).
حديث أبِي مُوسى رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ: يَا أَبَا مُوسى لَقَدْ أُوتِيتَ مِزْمَارًا مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ
456. Əbu Musa  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  ona belə demişdir: “Ey Əbu Musa, sənə Davudun  məlahətli səsi kimi məlahətli bir səs bəxş edilmişdir!” (Buxari 5048 Muslim 1888, 793/236)

ذكر قراءة النبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سورة الفتح يوم فتح مكة


Məkkənin Fəthi Günü Peyğəmbərin Fəth Surəsini Oxumağının Zikri


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ مُغَفَّلٍ، قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ عَلَى نَافَتِهِ وَهُوَ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفَتْح، يُرَجِّعُ، قَالَ: لَوْلاَ أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ حَوْلِي لَرَجَّعْتُ كَمَا رَجَّعَ
457. Abdullah İbn Müğəffəl  demişdir: “Məkkənin fəthi günü mən Peyğəmbərin  dəvəsinin üstündə oturub zəngulə40 vuraraq “

əl-Fəth

” surəsini oxuduğunu gördüm. Əgər camaat başıma yığılmasaydı mən də Quranı onun kimi zəngulə vuraraq oxuyardım”. (Buxari 4281, Muslim 1889, 1890, 794/237,238)

نزول السكينة لقراءة القرآن


Quran Oxuyana Sükunətin Nazil Olması


حديث الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَرَأَ رَجُلٌ الْكَهْفَ، وَفِي الدَّارِ الدَّابَّةُ، فَجَعَلَتْ تَنْفِرُ، فَسَلَّمَ، فَإِذَا ضَبَابَةٌ أَوْ سَحَابَةٌ غَشِيَتْهُ؛ فَذَكَرَهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ اقْرَأْ فُلاَن فَإِنَّهَا السَّكِينَةُ نَزَلَتْ لِلْقُرْآنِ أَوْ تَنَزَّلَتْ لِلْقُرْآنِ
458. Bəra İbn Azib  rəvayət edir ki, (bir dəfə əshabələrdən) biri “

əl-Kəhf

” surəsini oxudu. Bu vaxt həyətdə olan at (təşviş içində) vurnuxmağa başladı. Adam salamları verib (namazı bitirdikdə) baxdı ki, başının üstünü duman və ya bulud alıb. O bu hadisəni Peyğəmbərə  danışdı və Peyğəmbər  dedi: “Oxumağına davam et, ey filankəs! Çünki o, Qurana görə nazil olmuş sükunətdir (mələklər)” (Buxari 3614, Muslim 1893, 795/241)
حديث أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ، قَالَ: بَيْنَمَا هُوَ يَقْرَأُ مِنَ اللَّيْلِ سُورَةَ الْبَقَرَةِ، وَفَرَسُهُ مَرْبُوطَةٌ عِنْدَهُ، إِذْ جَالَتِ الْفَرَسُ، فَسَكَتَ فَسَكَتَتْ، فَقَرَأَ فَجَالَتِ الْفَرَسُ، فَسَكَتَ وَسَكَتَتِ الْفَرسُ، ثُمَّ قَرَأَ فَجَالَتِ الْفَرَسُ، فَانْصَرَفَ وَكَانَ ابْنُهُ يَحْيَى قَرِيبًا مِنْهَا، فَأَشْفَقَ أَنْ تُصِيبَهُ، فَلَمَّا اجْتَرَّهُ، رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ حتَّى مَا يَرَاهَا، فَلَمَّا أَصْبَحَ حَدَّثَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: اقْرَأْ يَا ابْنَ حُضَيْرٍ اقْرَأْ يَا ابْنَ حُضَيْرٍ قَالَ فَأَشْفَقْتُ يَا رَسُولَ اللهِ أَنْ تَطَأَ يَحْيَى، وَكَانَ مِنْهَا قَرِيبًا، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَانْصَرَفْتُ إِلَيْهِ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي إِلَى السَّمَاءِ فَإِذا مِثْلُ الظُّلَّةِ فِيهَا أَمْثَالُ الْمَصَابِيحِ، فَخَرَجَتْ حَتَّى لاَ أَرَاهَا قَالَ: وَتَدْرِي مَا ذَاكَ قَالَ: لاَ؛ قَالَ: تِلْكَ الْمَلاَئِكَةُ دَنَتْ لِصَوْتِكَ، وَلَوْ قَرَأْتَ لأَصْبَحَتْ يَنْظُرُ النَّاسُ إِلَيْهَا، لاَ تَتَوَارَى مِنْهُمْ
459. (Bir dəfə) gecə Useyd İbn Hudeyr  “

əl-Bəqərə

” surəsini oxuyurdu, atı da onun yanında yerə bağlanılmışdı. Birdən at təşvişə düşüb şahə qalxdı. (Bunu görəndə) Useyd susdu, at da sakitləşdi. Sonra o, oxumağına davam elədi və at yenə təşvişə düşüb şahə qalxdı. O susdu, at da sakitləşdi. Sonra o, yenidən oxumağa başladı və at yenə də həyəcanlanıb şahə qalxdı. Bundan sonra o, daha oxumadı. Həmin vaxt (Useydin) oğlu Yəhya atın yaxınlığında idi və o, qorxdu ki, at onu tapdalayar. Useyd uşağı yanına çəkdikdən sonra başını göyə qaldırdı, lakin aydın bir şey görə bilmədi. Səhəri gün o, bu hadisəni Peyğəmbərə  danışdı. Peyğəmbər  (ona): “Oxu, ey İbn Hudeyr! Oxu, ey İbn Hudeyr!” deyə buyurdu. Useyd: “Ey Allahın elçisi! Yəhya atın yanında idi və mən qorx­dum ki, at onu tapdalayar. Odur ki, başımı qaldırıb ona tərəf getdim. Sonra başımı göyə qaldırıb buluda oxşar bir şey, içərisində də qəndillərə (çıraq) bənzər şeylər gördüm. Sonra onlar yox olub getdilər.” Peyğəmbər: “Bilirsənmi o nə idi?” Useyd: “Xeyr!” deyə cavab verdi. Peyğəmbər: “Bu, mələklər idi, sənin səsinə yaxınlaşmışdılar. Əgər sən oxumağına davam etsəydin, səhər tezdən hamı onları görərdi və onlar insanlardan gizlənməzdilər.” (Buxari 5018, Muslim 1895, 796/242)

فضيلة حافظ القرآن


Quran Hafizinin Fəziləti


حديث أَبِي مُوسى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَثَلُ الْمُؤمِنِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الأُتْرُجَّةِ، رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا طَيِّبٌ؛ وَمَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ التَّمْرَةِ، لاَ رِيحَ لَهَا وَطَعْمُهَا حُلْوٌ؛ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ، مَثَلُ الرَّيْحَانَةِ، رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطعْمُهَا مُرٌّ؛ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الْحَنْظَلَةِ، لَيْسَ لَهَا رِيحٌ وَطَعْمُهَا مُرٌّ
460. Əbu Musa əl-Əşari  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: «Quran oxuyan mömin iyi və dadı şirin olan limon

Utruccu

kimidir. Quran oxumayan mömin isə dadı olub, iyi olmayan xurma kimidir. Quran oxuyan münafiq iyi xoş, lakin dadı acı olan reyhan kimidir. Quran oxumayan münafiq isə iyi olmayan, lakin dadı acı olan

Hənzələ

(qarpıza bənzər tərəvəz) kimidir». (Buxari 5427, 5059, Muslim 1896, 797/243)

فضل الماهر بالقرآن والذي يتتعتع فيه


Quran Oxumaqda Mahir Olanla Onu Oxumaqda Çətinlik Çəkənin Fəziləti


حديث عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: مَثَلُ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَهُو حَافِظٌ لَهُ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ، وَمَثَلُ الَّذِي يَقْرَأُ وَهُوَ يَتَعَاهَدُهُ، وَهُوَ عَلَيْهِ شَدِيدٌ، فَلَهُ أَجْرَانِ
461. Aişə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Quran oxuyan və onu əzbərdən bilən adam möhtərəm və müti mələklərlə eyni dərəcədədir. Çətinlik çəkə-çəkə daim Quran oxuyan adam isə iki savab qazanır”. (Buxari 4937, Muslim 1898, 798/244)

استحباب قراءة القرآن على أهل الفضل والحذاق فيه وإن كان القارئ أفضل من المقروء عليه



?


------sindrom-l-fraumen-6.html

------ta-shlyahi-h.html

------u-n-s-r-a-t-d-a-l-a.html

------yoko-uwate--11.html

------yoko-uwate--16.html